U razvijenim zemljama od 1 do 3 % odraslih osoba boluje od zatajivanja srca. S dobi raste učestalost obolijevanja od srčanog zatajenja – čak 10 % osoba starijih od 70 godina boluje od ove bolesti.
U tim zemljama bilježi se sve veća prevalencija arterijske hipertenzije, na što značajno utječe i rast udjela starije populacije. Arterijska hipertenzija jedan je od najvažnijih čimbenika rizika za razvoj kardiovaskularnih bolesti, osobito zatajivanja srca. Povećanjem arterijskog tlaka značajno raste rizik od nastanka infarkta miokarda. Rizik od infarkta dvostruko je veći kod osoba čiji je arterijski tlak viši od 160/90 mmHg u odnosu na one s tlakom nižim od 140/90 mmHg.
Ako se arterijska hipertenzija ne liječi u starijoj dobi, rizik od razvoja zatajivanja srca značajno raste. Arterijska hipertenzija prisutna je kod 59 % žena i 39 % muškaraca sa zatajivanjem srca. Utvrđeno je da se životni vijek skraćuje za 13 godina kod osoba koje su pretile i imaju arterijsku hipertenziju te šećernu bolest.
Neliječena arterijska hipertenzija i nemogućnost normalizacije arterijskog tlaka dovode do hipertrofije stijenke lijeve srčane klijetke, povećanja njezina tlaka punjenja i smanjene relaksacije. U završnoj fazi razvija se srčano zatajenje uz očuvanu ejekcijsku frakciju lijeve klijetke. Sistolička funkcija klijetke pritom ostaje očuvana, no ipak se javljaju simptomi srčanog zatajenja. Ovaj oblik bolesti poznat je kao zatajenje srca s očuvanom ejekcijskom frakcijom i češći je u starijih bolesnika.
Ako se arterijska hipertenzija i dalje ne liječi pravilno i ne postigne se normalizacija arterijskog tlaka, dolazi do smanjenja sistoličke funkcije lijeve klijetke, odnosno do smanjenja njezine ejekcijske frakcije. Većem su riziku od razvoja zatajivanja srca izloženi stariji, pretili bolesnici te oni s pridruženim kroničnim bolestima.
Razvoj srčanog zatajenja povezanog s arterijskom hipertenzijom može se podijeliti u četiri stadija:
- Arterijska hipertenzija bez hipertrofije lijeve srčane klijetke
- Arterijska hipertenzija s hipertrofijom lijeve srčane klijetke bez prisutnih simptoma bolesti
- Zatajenje srca s očuvanom ejekcijskom frakcijom lijeve klijetke uz prisutne simptome bolesti
- Zatajenje srca sa smanjenom ejekcijskom frakcijom lijeve klijetke i prisutnim simptomima bolesti
Pojavom hipertrofije stijenke lijeve srčane klijetke nastaju i druge promjene u srčanom mišiću koje smanjuju njegovu rastezljivost, što dovodi do zatajenja srca s očuvanom ejekcijskom frakcijom.
Dijagnoza srčanog zatajenja uzrokovanog arterijskom hipertenzijom postavlja se na temelju simptoma i znakova bolesti te ehokardiografijom (ultrazvukom srca). Ovom pretragom može se potvrditi hipertrofija stijenke lijeve klijetke i smanjena relaksacija.
Zatajenje srca uzrokovano arterijskom hipertenzijom može se spriječiti dobrom regulacijom arterijskog tlaka. Jasna je povezanost između razine arterijskog tlaka i nepovoljnih kardiovaskularnih ishoda kod bolesnika sa srčanim zatajenjem. Optimalna kontrola arterijskog tlaka ključna je za prevenciju progresije srčanog zatajenja i poboljšanje prognoze ovih bolesnika. Međutim, optimalne vrijednosti arterijskog tlaka kod bolesnika sa srčanim zatajenjem još uvijek nisu precizno definirane.
25.6.2025
