Smatra se da je rani početak problematičnog ponašanja također zajednička karakteristika ovih ovisničkih aktivnosti, a epidemiološka istraživanja pokazuju da ovisnička ponašanja znaju postati problematična kasnoj adolescenciji.
U ovoj fazi razvoja društvo može najviše tolerirati impulzivnost i rizično ponašanje ili čak biti poticano od strane vršnjaka, što može formirati potencijalne rizične čimbenike za razvoj ovisnosti. No, neka su istraživanja pokazala porast takvog ponašanja i kod starije odrasle populacije.
Uz kompulzivno kupovanje javlja se niz drugih psihijatrijskih poremećaja kao što su poremećaji raspoloženja, anksiozni poremećaji, ovisnosti, drugi poremećaji impulse te poremećaji prehrane. Kompulzivno se kupovanje češće javlja kod žena, a kockanje i kompulzivno seksualno ponašanje kod muškaraca.
Takvo ponašanje ima svoje kratkoročne i dugoročne posljedice. Neposredno nakon kupovine javljaju se osjećaji sreće, zadovoljstva, olakšanja od stresa, smanjenje usamljenosti – no oni su kratkotrajni. Od dugoročnih posljedica potrebno je istaknuti financijske probleme uz osjećaj gubitka kontrole, što izaziva osjećaj krivnje, grižnje savjesti, srama, depresije, anksioznosti, a osobe često skrivaju od drugih svoje kupovine. Uglavnom su identificirane dvije skupine faktora koji potiču ovakvo ponašanje – psihološki (takve osobe češće imaju poremećaj raspoloženja, poremećaj ličnosti, nisko samopouzdanje, zavist, dosadu) i socio-kulturni čimbenici (što uključuje kupnju prestižnih proizvoda, neplanirano i impulzivno kupovanje). Smatra se da postoji povezanost sklonosti materijalističkim vrijednostima i kompulzivnog kupovanja.
Kao i kod drugih poremećaja kod kojih je prisutna kompulzivna komponenta (kompulzivno seksualno ponašanje, kockanje) te opsesivno kompulzivni poremećaj i u liječenju kompulzivnog kupovanja koriste se antidepresivi, odnosno selektivni inhibitori ponovne pohrane serotonina. Osim medikamentoznog liječenja, važno je osobu s ovim poremećajem uključiti u psihoterapiju, a najčešće se primjenjuje kognitivno-bihevioralna terapija te psihoanalitički psihoterapijski pristup.
14.2.2019
