Papiloma virusi su različita skupina virusa koja je svrstana u porodicu Papillomaviridae. Rašireni su u prirodi te se specifično nalaze u viših kralježnjaka (čovjek, govedo, zec, konj, pas, ovca, jelen, los i primati), ali i u reptila i zeca.
Svi papiloma virusi inficiraju površinski epitel kože i mukoznih membrana (sluznica). To je tanka membrana koja oblaže šupljine i kanale u tijelu koji su otvoreni prema vanjskoj okolini, poput usne šupljine, nosne šupljine, grla, mokraćnog sustava, genitalnog sustava itd.
Papiloma virus kod ljudi naziva se humani papiloma virus – HPV. To su mali DNA virusi koji imaju svoju anatomiju. Ne posjeduju ovojnicu i specifičnog su oblika, imaju dva lanca i kružnu DNA. Oni napadaju jezgre pločastih stanica. Virus zapravo ulazi kroz oštećenu sluznicu ili kožu i inficira bazalni sloj matičnih stanica, u kojima se razmnožava te na taj način uništava stanicu domaćina. Njegov genom sadrži sedam gena rane (E) i dva kasne (L) faze potrebna za razmnožavanje virusa. Repliciraju se i raspadom jedne stanice otpuštaju mnogobrojne viruse koji napadaju jezgre susjednih stanica. Tako nastaje destrukcija tkiva koje je zaraženo virusom. Danas je poznat genom HPV-a i način na koji napada jezgru stanice, kao i način replikacije virusa, sve do načina djelovanja onkogenih gena (koji u konačnici uzrokuju rak). Virusna DNA može ostati kao neovisna neko vrijeme nakon infekcije, a potom se ugrađuje u genom domaćina.
HPV je skupina od više od 200 srodnih virusa, koji su označeni brojem za svaki tip virusa. Neki tipovi HPV-a, poput HPV-5, mogu uzrokovati infekcije koje traju cijeli život osobe i to bez ikakvih kliničkih simptoma. Evo popisa bolesti koje uzrokuju određeni genotipovi HPV-a:
-
Uobičajene kožne bradavice – tip 2, 7, 22
-
Bradavice na tabanima – tip 1, 2, 4, 63
-
Ravne bradavice – tip 3, 10, 28
-
Anogenitalne bradavice – tip 6, 11, 42, 44
-
Analna displazija – tip 16, 18, 31, 53, 58
-
Genitalni rak – visokorizični tipovi 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 i 59 (visokog onkogenog potencijala)
-
tip 68 – moguće kancerogen
-
tipovi 26, 30, 34, 53, 66, 67, 69, 70, 73, 82, 85 i 97 – vjerojatno kancerogeni
-
-
Papilomi u ustima – tip 6, 7, 11, 16, 32
-
Rak u ustima i ždrijelu – tip 16
-
Papilomatoza larinksa – tip 16
Obične bradavice obično se nalaze na rukama i stopalima, ali se mogu pojaviti i na drugim područjima, poput laktova i koljena. Imaju karakterističnu površinu nalik cvjetači i izdignute su iznad okolne kože. Kožni tipovi mogu uzrokovati genitalne bradavice, ali nisu povezani s razvojem raka.
Plantarne bradavice nalaze se na tabanima; rastu prema unutra, obično uzrokujući bol pri hodanju.
Subungvalne ili periungvalne bradavice nastaju ispod nokta (subungvalno), oko nokta ili na kutikuli (periungvalno). Teže ih je liječiti od bradavica na drugim mjestima.
Plosnate bradavice najčešće se nalaze na rukama, licu ili čelu. Poput običnih bradavica, ravne bradavice najčešće se javljaju kod djece i tinejdžera. Kod osoba s normalnom imunološkom funkcijom, ravne bradavice nisu povezane s razvojem raka.
Obične, ravne i plantarne bradavice mnogo se rjeđe šire s osobe na osobu.
30.6.2025
